Tuesday, March 31, 2009

నీదీ ఓ బ్రతుకేనా ?


నీదీ ఓ బ్రతుకేనా
ముఖాన అచ్చేసిన అవే
పన్నెండు ఘటనలేగా..
నీ బ్రతుకున.. ఎంత బ్రతికినా ?

ఐనా గడిచిన ప్రతి ఘటననీ
గర్వంగా గంటకొట్టి మరీ చాటిస్తావ్‌
చీకటి వెలుగులయి సమానంగా సాధిస్తావ్‌

ఎన్ని బ్రతుకుల వర్తమానలని
మింగి గతింప చేస్తావ్‌ ? విగత జీవుల్ని చేస్తావ్‌ ?
ఎన్ని ఆనందాలను జ్ఞాపకాలు చేస్తావు?
ఎన్ని ఆశలు నిరాశలు చేస్తావ్‌ ?
నీదీ ఓ బ్రతుకేనా ?

కర్కశ మైన నీ ముళ్ళ ముఖాన్ని
గోడకు శిలువేసినా..
సుడిగుండంలా తిరుగుతూ
ప్రపంచాన్ని కబళిస్తావు ..

అవిశ్రాంతంగా.. అందరి బ్రతుకు వెనక
అగాధాలను తవ్వుతూనే ఉంటావు
నీదీ ఓ బ్రతుకేనా .. ?

నువు దాటిపోయేదాకా
నీ ముఖన్నెందుకు దాటేస్తావు ?
వస్తున్న అలికిడినీ ఎందుకు దాచేస్తావ్‌ ?
పిరికి పంద ... ఎదురొడ్డి ఓడిస్తామనేగా ..?
నీదీ ఓ బ్రతుకేనా ?

Monday, March 30, 2009

వేటగాడినా.. ?


ఇక నేనేం చెప్పను
నేనింకేం చెయ్యను ..

ఆక్రోశం కవితలో ఉప్పొంగుతుంది
ఆరాటమా పదాల్లో నుంచు తొణుకుతుంది.
ఆ రెప్పల అలికిడి నా అధరాలనొణికిస్తుంది..

నా మనసు మొక్క మనుగడ కోసం
చేదు జ్ఞాపకాల అనుభవాలు ఆ ముళ్ళు.
మనసు నిండిన ముళ్ళు నా లోనే దాచిపెట్టి
మధురంగా ..నీకోసం..తలయెత్తి పూసిన
నా ఆశ గులాబీలవి.. నా రుధిర జ్ఞాపికలవి
అవును కేవలం నీకోసం.. విధినేమనను ?

నా ముళ్ళపైనే నీ కళ్ళు.. 
నీ మునివేళ్ళపైనే నా ముళ్ళు..

నీ నా ల బేధాలున్నాయని
ఇంకా మన మధ్య ఉంటాయని అనుకోలేదు
నీ నవ్వులు, ఆ మధుర భావాలు, ఊసులు
నా మది గాయాలకు నవనీతాలు కావూ .. ?
నీవన్నీ నావనుకున్నా.. నేనే నీవాడనుకున్నా
ఆ నవ్వులు నీవంటావా ... ? అబ్బా..
ఇప్పుడే నా మనసు మీద మరో ముల్లు
మొలిచింది.. గుండెకు గుచ్చుకుంది..
చూశావా.. నీకోసం. మరో ఎర్ర గులాబీ పూసింది ?


వేటగాడినా.. ? 
నిన్ను నా ఊహల్లో నింపుకుంటూ..
గుండె గాయాలు పూడ్చుకుంటూ..
నీ బాటన గులాబీలు పరుచుకుంటూ..
విధి వెల్లువలో కొట్టుకు పోతున్న .. 
పండుటాకును నేను... 
నీ చెలిమి కోసం ఎదురు చూస్తున్న 
చకోరాన్ని నేను..
నా కంటి స్వాతి చినుకులు గుండెల్లో
దాచుకుని.. నీకోసం ముత్య మవుతున్న
ఆలు చిప్పను నేను.
నీకై గులాబీలు పూయిస్తున్నా 
నా గత జ్ఞాపకాల కంపను నేను..


పరిమళం గారు రాసిన కవితకు నా స్పందన
http://anu-parimalam.blogspot.com/2009/03/blog-post_30.html


సిద్ధం


నీవు లేవన్న తిమిరాల నెదుర్కుంటూ
ఏకాంత దీపపు మసక వెలుతురులో
తలపులకు తాళంవేసి, ఇదే జన్మలో
మరో జీవితాం కోసం, సరికొత్త పధంకోసం
ఒంటరిగా సాగుతున్న పయనమిది..

గత గాధలు గుండె లోతుల్లో సమాధి చేసి,
మనసు గోడల బీటలు చూస్తూ
విధి రాతలవని పక్కకు తోసి
తడి కళ్ళతో చిత్తడి భవితలోని
కొత్త చిగురాకు కోసం పయనమిది..

ఓటమెదురైనా వెనుదిరగనని ..
తడికిక నా కళ్ళలో తావీయనని..
కోర్కెల అగాధాలను పరికించనని
ఒట్టెట్టుకుని.. నడక నేర్చిన శవమై
జీవం వైపుగా ఆగక సాగే పయనమమిది.

మానిన గాయాల్ని రేపడం,
నిను వదలని అలవాటేమో --
అలలారిన మనసు కొలనులో
జ్ఞాపకాలిసరడం నీ ప్రవృత్తేమో --
ఆరిన ఆశా దీపాన్ని తిరిగి
రగిలించడం నీకానందమెమో --

ఆరిన నా మన:కాష్టాలు
రగులుతున్నాయి చూడు..
ఆగిన నా రుధిరాశృవులు
జారుతున్నాయి చూడు..
సమసిన నా అంతరంగ తరంగాల
సునామీలు అవిగో చూడు..
నీ విజయ పతాకమై ఎగిరే, చిరుగుల
నా బ్రతుకు బావుటా చూడు..

నీ కళ్ళలో అదే చల్లదనం.. చంచలత్వం..
ఆ నవ్వులో అదే ఆనందం.. నిర్మోహత్వం..
నీ మాటలో అదే తీయదనం..నిర్మమతాత్వం..
ఆ గుండెలో అదే సౌందర్యం.. నిరంకుశత్వం..

నీ నవ్వు చెదరదంటే, నా గుండె
మరణ మృదంగ ఘోషలకు సిద్ధం !
నీ కన్ను చెమరదంటే, నా తలపులు
రుధిర ధారా తర్పణాలకు సిద్ధం !

వంశీ కృష్ణ గారు (http://kanushi.blogspot.com/ ) నాకు e-mail ద్వారా పంపిన చిన్న కవితలో వ్యక్తం చేసిన కొండంత భావానికి నా కొనసాగింపు..

"మానిన గాయాల్ని రేపడం
నీకు అలవాటేమో --
నీవూ లేని రోజులు గడుపుతూ
ఒంటరి క్షణాలని తోడు రమ్మంటు
గుండెనిండిన నీ తలపులకి
తాళం వేస్తూ ఒకే జన్మలో
మరో కొత్త జీవితం కై పోరాడుతున్నాను
" -- వంశీ కృష్ణ

వంశీ గారు మీ ప్రేరణకు ధన్యవాదాలు.

Friday, March 27, 2009

జ్ఞాపకాలు


నిన్నకి నేటికి మధ్య సన్నని
చీకటి సందులో, ఒదిగిన పాత
జ్ఞాపకాలు, బరువుగా వాలిన
రెప్పల శబ్దానికి చెదిరి ఎగిరి
కందిరీగల్లా కమ్ముకున్నాయి

గతపు తోటలు ఎన్ని తిరిగొచ్చాయో
మధుర ఘటనలు ఎన్ని తరచి వచ్చాయో
అధర సుధలతో నిదుర తుట్టెను
నింపుతూ తమకంగా తిరుగు తున్నాయి

Thursday, March 26, 2009

విరోధి నామ నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు.


బ్లాగు మిత్రులారా

మీకు మీ కుటుంబానికీ, శ్రేయోభిలాషులకు
విరోధినామ సంవత్సర శుభాకాంక్షలు.


పచ్చ చీర కట్టి
కొత్త పెళ్ళికూతురులా ..
విరోధి వచ్చింది

మోడు బ్రతుకుల
ఆశ చిగుర్లు కట్టింది..
గోడు విన్నదోలేదో

వసంత రంగం మీద
మరో నాటకం మొదలు..
విరోధి నామంతో

ఆశలకెన్ని కలలో
ఏ విరోధి కలపండేనో..
ఎన్నికలొచ్చాయి

సర్వం ధరించాం
సర్వాన్ని జయించాం
వచ్చింది విరోధే

నందనం రావాలి
వికృతి నశించి
తిమిరాలు ఖరమయ్యాక

ఆశలో తప్పులేదు
పచ్చడి రుచి గుర్తుందిగా..
తీపొక్కటే లేదు

Wednesday, March 25, 2009

రోజు కాలం చేసింది.. రాత్రి ఉదయించింది.


సంధ్య సాయంత్రం ఎప్పటిలానే
పండు భానుడ్ని భుజానేసుకుని
పడమటి దిక్కుగా ప్రయాణమయ్యింది.

దారిలో చూడలేక చీకటి చేతుల్లో ముఖం
దాచుకుంటూ పొద్దు తిరుగుడు పల్లె జనాలు
బాధగా వన్నె తగ్గి తలలు వాల్చారు.

దూరపు కొండలన్నీ, ఈ రోజు, నిన్నలానే
బంగారు జరీ అంచు నల్ల దుప్పటి
కాళ్ళమీదనుంచి ముఖం పైకి లాక్కున్నాయి.

కన్నెర్ర జేసిన నింగి నుదిటిన స్వేద బిందువులు
మిణుకు మిణుకు మంటే, నోరెళ్ళబెట్టిన
చంద్రుడు పాలిపోయి సగం ముఖం దాచుకున్నాడు.

రోజు కాలం చేసింది.. రాత్రి ఉదయించింది.

నెనరులు.


కనుల కొలను కొలుకుల్లో పూసిన
ముత్యాల కలువలు, చెక్కిళ్ళు కూర్చిన
ధారల దారాల్లో ఇమడక, జారి, పెదవి
ద్వారాల్లో కరిగి మాయమవుతున్నాయి

విధి విసిరిన వేగానికి రెక్కలిరిగిన
మనసును, బంధాల లతల చేతులు
అడ్డుకోలేక, అధారమవలేక, అలసి
చేజార్చి తామిరిగి పూలవానలయ్యాయి

నారుపోసినోడు నీరు పోయడూ ...
నిజమే అదే కన్నీరు !! నెనరులు.

Sunday, March 22, 2009

మర్మం




మృత్యువు అందరూ చేరే గమ్యం ..
దాని దూరమే తెలియని మర్మం !!

బ్రతుకు బండిలో అందరి పయనం..
దాని వేగమే తెలియని మర్మం !!

బాధ్యత బరువే అందరి వీపున..
దాని భారమే తెలియని మర్మం !!

బాధల ఊబులే అందరి బ్రతుకున..
వాటి లోతులే తెలియని మర్మం !!

ఆశల వైపునే అందరి చూపులు ..
వాటి ఎత్తులే తెలియని మర్మం. !!

సుఖాల ఒడిలో అందరి నవ్వులు ..
వాటి అంతమే తెలియని మర్మం !!

దేవుడు ఉన్నాడందరి మదిలో ..
స్పర్శకు తెలియడు అదిఒక మర్మం !!

మర్మాలెనకనే వెదుకుతు పోతే ..
దాని మార్గమూ తెలియని మర్మమే !!

తెలిసిన సత్యం నిజమని ఎరిగి
తెలియని దానిని వెనకొదిలేశై .. !!
నిన్నటి రోజును గతమని మరచి
రేపటి రోజును విధికొదిలేశై ..!!

బ్రతికిన నేటిని శుచిగా గడిపితే
రాత్రికి పట్టిన ప్రశాంత నిద్రలో
కమ్మని కలలా ముడులను విప్పగ
ఉదయిస్తుందో మరో
ప్రపంచం !!

Friday, March 20, 2009

సగం చెక్కిన శిల్పం



మూర్తిగ మలిచే అతనిని చేరి
తనకు తానుగా తనకర్పించి
ఉలి దెబ్బలను తనువున ఓర్చి
సగమే కరిగిన ఆ శిలలను చూస్తే

తొలిగిన ముక్కల గుట్టల మధ్యన
విరిగిన గుండె పెంకులు కనిపిస్తాయి
బండలయిన తన ఆశలు కనిపిస్తాయి
కరిగిపోయిన తన కఠినత అగుపడుతుంది
దయనీయమయిన ఓ స్థితి కనిపిస్తుంది.

తనుచేసిన తప్పిదం తనకే తెలియదు
ఏ ఉలి పొరపాటో ఆ శిల గ్రహపాటో
బండగా తన బ్రతుకంతమవుతుందని,
ఆశగ చేరిన ఆ కొండ రాయి, ఇపుడు
బండా కాదు. శిల్పమూ కాదు.

అనుకున్నట్టుగ అంతా జరిగితే
అర్చనలందుతు హారతులందుతు
అభిషేకాల్లో మునిగి తేలుతూ
ఇలవేలుపుగా ఇడుములు దీర్చుతు
ఏగుడిలోనో కొలువుండేది.

ఏపాపమెరుగని ఆ శిల, అదిగో
దుమ్ము ధూళుల అభిషేకాల్తో
మండుటెండల హారతులందుతు
చూసే నాధుడు కరువై పోయి
రెంటికి చెడిన రేవడి నేడు.

భువిలో..
అసలా అర్హతలున్న శిలలు ఎన్నో
సగమే మలిచిన శిల్పాలెన్నో
బండగ మిగిలిన గుండెలొ ఎన్నో
పూజలు అందే మూర్తులు ఎన్నో

Thursday, March 19, 2009

దేవుడెక్కడ ?



ప్రపంచమేలే ధరణీ నాధుడు
కొండ బండలో నాకగుపడరాడు

పాపం పుణ్యం ఎరుగని పాపడు
ఫక్కున నవ్వి పళ్ళికిలిస్తూ
ప్రక్కన చేరి కన్నులు కలిపితే
అప్పుడగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా ..

చక్కగ తలపై లాలబోసుకుని
తుడిచే తలను నిలపక తిప్పుతు
ఆ బుజ్జి చేతుల పికబూ లల్లోనే
అగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా ..

గోడబట్టుకుని నిల్చుట నేర్చి
ఒడుపును విడి చతికిల బడి
ఆ బుంగ మూతి దొంగేడుపులో
అగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా ..

తపతప మని అడుగులు వేస్తూ
త్వరగా పరుగిడి బోర్లా పడి
తిరిగిలేచి విసిరే గర్వపు చూపులో
అగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా ..


తప్పని నరకము బ్రతుకున గంటూ
అమ్మా అన్న ఆర్తి పిలుపుకు పరుగున వచ్చి
తలనొడిలో చేర్చి నిమిరే కంటిలొ
రాలేచుక్కలో అగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా..

ఆకలి కడుపులు ఎండిన రొమ్ములు
బువ్వడిగే ఓపికలేక..లోతుకళ్ళతో లోకంచూసే
బీద తల్లికి అన్నం పెట్టి అక్కున చేర్చే
ఆ ఆగంతకుడిలో అగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా..

ప్రేమ పంచన, ప్రకృతి అంచున
ప్రాగ్దిశ ఝామున, పశ్చిమ సంధ్యన
పాప నవ్వులో విరిసిన పువ్వులో
కరిగిన గుండెలో, తడిసిన కంటిలో
అగుపడుతాడేఈశ్వరుడైనా
..

ఎక్కడ లేడని.... కానీ..
నాకగుపడేదా చెప్పిన చోట్లే ...

Wednesday, March 18, 2009

కుక్కలు.. నక్కలు.. పరాన్నభుక్కులు





కుక్కలు.. నక్కలు.. పరాన్నభుక్కులు
ప్రక్కన నక్కిన పిశాచిమూకలు .

తేనెలు పూసిన నెత్తురు కత్తులు
జిత్తులు నిండిన అత్తరు మూటలు ..
నేతలు.. మన నేతలు ... .. 

దేశపు భవితను అడుసులొ తొక్కి
వేదన బ్రతుకులు మడుగులొ దించి
భూములు మింగి భోగాలందే ..! కుక్కలు .. నక్కలు.

ప్రణాలికలన్ని ప్రచురణ కొరకే
ప్రచారమంతా పరపతి కొరకే
ప్రజాపావులివి ప్రయోగపెలుకలు..! 

వాగ్దానాలకు హద్దుల్లేవు
వాగ్యుధ్ధాలకు అదుపుల్లేవు
అశ్లీలమశుధ్ధమసభ్య చేష్టల !  కుక్కలు .. నక్కలు.


నిజాయితీ అది తెలియని మాట
ప్రజాసేవ అది మరచిన మాట
జనాలు కొంటూ.. దేశాన్నమ్ముతూ..! కుక్కలు .. నక్కలు.

మగత నిద్రలో దాగిన నిప్పులు
మరిగే గుండెలొ ఒదిగిన అరుపులు
అగ్ని పర్వతమై  పగిలే రోజులు..
కుళ్ళును పూర్తిగ కడిగే రోజులు
వస్తున్నాయి వస్తున్నాయి.. వచ్చేస్తున్నాయి ..! 

తూర్పు కొండపై రుధిర జ్వాలలు
నింగిన చిందిన సింధూరాలు
పరుగులు తీసే చీకటి చేష్టలు..
సాక్ష్యాలివిగో.. సాక్ష్యాలివిగో.. ..! కుక్కలు .. నక్కలు.

ప్రపంచ రాజుల తలలను తరిగి
వెచ్చని నెత్తుటి రుచిని మరిగిన
పదునగు పరశుని భుజాన చేగొని
ఓంకారాన్ని ఢాలుగ మలచి
పరశురాముడే ప్రపంచమేలగ
ప్రభంజనంలా.. ప్రక్షాళనకై
ప్రచండ భానుడై.. వస్తున్నాడు.. ..! కుక్కలు .. నక్కలు.

Tuesday, March 17, 2009

వాన


నిండు చూలాళ్ళల నల్ల మబ్బులు 
మెల్లగా.. మండుటెండలో ..
చల్ల గాలి చేయినందుకుని.. 
సిగ్గు మెరుపుల సాన్నిధ్యంలో,
మూల్గు ఉరుముల నేపధ్యంలో..
మగ్గిన పండు సూరీడ్ని చంకనెత్తుకుని 
నింగి నిండా అల్లుకుంటూ..
మా ఊరొచ్చాయి.

పులకరింతల సమయమిదనేమో..
మండే సూర్యుడూ.. నిండు చంద్రుడై
చల్లని వెన్నెల కురిపిస్తున్నాడు.
చక్కని అందాలొలికిస్తున్నాడు.

చప్పట్లు కొడుతూ చెట్టు కొమ్మలూ..
తలలనూపుతూ పూల రెమ్మలూ
గంధాలొలికే మెల్ల గాలులూ
కిలకిలలాడుతు పక్షి గుంపులు..
తాకాలంటూ తహతహలాడే నేల కణాలూ..
అలలను రేపిన పంట పొలాలు..
పిలవక వచ్చిన తూనీగ బంధువులు..

మబ్బుల ప్రసవం కోసం 
ప్రకృతి రంగం సిద్ధం చేసింది.

ఆహ్వానించే పిల్లల నోళ్ళు..
ఆహ్లాదంగా ఎగిరే తువ్వాయి
వింజామరలతొ నెమళ్ళ నాట్యం..
శుభాన్ని పలుకుతు గిత్తల గంటలు..
చల్లగ జారే  బిడ్డల కోసం
మా ఊరూ రంగం సిద్దం చేసింది.

అందరు సిద్ధం అవడం చూసి..
నింగిన రంగుల జెండా ఎగిరే సరికి..

తళ తళ లాడుతు చినుకుల జననం
థళ థళ మంటూ మబ్బుల లాస్యం
ఫెళ ఫెళ లాడుతు ఉరుముల జోస్యం
తకధిమి తకధిమి ప్రకృతి నాట్యం..

స్వార్ధ సంగీతం



స్వేచ్చకోసం..
వెదురు గుండెల గాయాపు ఘోషను వింటూ.. 
మధురమంటాం.. వేణు నాదమంటాం..
కన్నులు మూసి ఆస్వాదిస్తాం.

స్వేచ్చకోసం..
గంట లోలకపు బరువు అరుపులు వింటూ .. 
పవిత్రమంటాం .. ఘంటారావమంటాం
చేతులు మోడ్చి ప్రార్ధన చేస్తాం.

స్వేచ్చకోసం..
ఘజ్జలొ చిక్కిన గోళీ కేకలు వింటూ.. 
తలలాడిస్తాం.. రవళులు అంటాం
కదాన్ని కలిపి నాట్యం చేస్తాం.

స్వార్ధంకోసం..
తొలిచిన గుండెల తంత్రులు మీటి .. 
తన్మయులవుతాం .. విణాగానమంటాం
కృతులను చేర్చి కృతార్ధులవుతాం.

స్వార్ధంకోసం..
కాల్చిన తోలును కర్రతొ బాది..
గంతులు వేస్తాం.. ఢంకానినాదమంటాం
గొంతులు కలిపి గీతాలంటాం.

శిశుర్వేత్తి పశుర్వేత్తి వేత్తి గానరసం ఫణిః
నిజమే.. కానీ..
వాటి గాయాలకి .. చెమర్చే కళ్ళెన్నీ ?



Monday, March 16, 2009

ఓదార్పు


చివుక్కు మన్న మనసు శబ్దానికి
పెదవులు భయపడి మూగబోయినా
అదిరే చుబుకమూ ఒలికిన కళ్ళూ
బృకుటి ముడి వంగిన అధరాలూ
వేడి నిట్టూర్పులు వాడి చూపులూ
గుండె గాధని చిత్రంగా గీస్తాయి ..
భావ కావ్యాలనావిష్కరిస్తాయి..
బాధనూ కనువిందు చేస్తాయి

గొంతు లోతుల్లో గీతాలకు
రాగాలను కూర్చుతాయి..
అవేదనకు అనువయిన
పదాలను వెదుకుతాయి ...

జారిన చినుకులది క్షణికమని..
అవిలేని బ్రతుకు అరుచికరమని..
బ్రతుకు పాఠాలు నేర్పుతాయి !

చూపులు కలిపి సముదాయిస్తూ...
తడిసిన చెక్కిలి చుంబన చేస్తూ..
అక్కున చేర్చి ఆలంబన ఇస్తూ...
తిరిగి చేయనని ఆశ్వాసిస్తూ..
రాలిన కవితను ఆస్వాదిస్తూ..
చేసిన తప్పును దిద్దుకుంటూ..

నేను..

Saturday, March 14, 2009

రంగు రంగుల భావాలు


వసంతుడు చిటారు కొమ్మన
పచ్చ జెండా ఎగరేశాడు..
చెట్టెక్కడానికి ఇంతసేపు పట్టిందా ?

ఎక్కడో సరికొత్త రంగుల
ప్రపంచం దిద్దినట్టున్నాడు
పెరట్లో కుంచే విదిలించాడు!! దేవుడు.

చెట్లూ నాతో హోలీ ఆడుతున్నాయి
కడిగినా పోని రంగులు.
నా కళ్ళకద్దు తున్నాయి.

రంగు రంగుల నవ్వులు..
ఆ శబ్దాన్ని.. మధురంగా.. తుమ్మెదలు
దాచుకుంటున్నాయి.. రేపటికోసం.

చుప్పనాతి రెప్ప
అన్ని రంగులనీ...చటుక్కని.. నల్లగా..
క్షణంలో మారుస్తుంది..

ఏంటో మరి.. అన్నీ పచ్చగా
కనిపిస్తున్నాయి...
మనసుకి వసంతమొచ్చినట్టుంది.

పంజరంలో కోకిలకి, బోలెడు
మావి చిగురు పెట్టాను.. కూయలేదు
వదిలేశా ... పాడుతూ వెళ్ళిపోయింది.

పెద్ద పన్నీరు బుడ్డిలో
నడుస్తున్నట్టుంది.. ఒకే దాంట్లో
ఇన్ని గంధాలు ఎలా అమిరాయి ?

తెల్లారే సరికి కొమ్మల చివర
రంగు తూటాలు పేలాయి
శబ్దానికి వసంతుడు మేల్కొన్నాడు

పడమర ఓ గంట కోల్పోయింది..
తూర్పు సంబరాల్లో ముణిగింది
వసంతుడే సాక్షి

మన బ్రతుకులో లేని రంగులు
బయటనుంచి కొనుక్కొచ్చి
జనాల మీద విసిరి మురుస్తున్నం

తన సంకెళ్ళు తెంచుకుని
దొరికిన రంగులన్ని మోసుకుంటూ
తోటంతా జల్లుతుంది. సీతాకోకచిలుక

పువ్వుల ప్రేమ సందేశం
తుమ్మెదలు తీసుకెళ్తున్నాయి
ఎన్ని సఫల మవుతాయో ?

రంగు రంగు లతలు పెనవేసుకునేసరికి
పచ్చ గడ్డాలు పెరిగిన
ఋషుల తపస్సు భంగమయ్యింది


Friday, March 13, 2009

ప్రశ్నలు


బ్రతుకు పయనంలో..
ప్రతి కూడల్లో, ప్రతి మలుపులో..
అలసి ఆగిన ప్రతి అరుగు మీద.
ఆప్యాయంగా ఆహ్వానిస్తాయి .. ఆ ప్రశ్నలు..

కాలం దొర్లినా.. గమ్యాలు దాటినా..
బంధాలు వీడినా.. పంతాలు తీరినా ..
ఓడి నిలిచిన ప్రతి తరుణంలోనూ..
ఆప్యాయంగా ఆహ్వానిస్తాయి.. అవే ప్రశ్నలు..

ఎద్దేవా చేయడానికో..
ఓడావని ఎగతాళిచేయడానికో
ఓర్పేవయిందని అడగడానికో కాదు..

ఎదురీదే సాహసముంటే
సముద్రమైనా పిల్ల కాలవేననీ
పరుగులు తీసే సత్తా ఉంటే
నీ పాదాల కిందే ప్రపంచమంతా అనీ

ఊతమివ్వడానికే..
నీ ఊహ నిజం చెయ్యడానికే...
తిరిగి నీ పయనం సాగడానికే..
చివరికి గమ్యం చేరడానికే !

శివ చెరువు గారి కవిత "చివరికి " -- http://gurivindaginja.blogspot.com/2009/03/blog-post.html -- కి నా స్పందన

Thursday, March 12, 2009

చినుకులు


రెండు చుక్కలు జారి
భావానికి రుచి పెంచాయి
ప్రకృతి ఎంత రమణీయం ?

మనసు ఎడారిలో
కంటి చెలమలు.. జ్ఞాపకాలు
కాక్టస్సులై మొలిచాయి..

గడ్డిపోచ మీద చినుకు,
వేచి ఉంది. రెండో దానికి స్థానమివ్వడానికి
రెప్పమీద ఉప్పు బొట్టులా

సముద్రుడి నోటి నిండా
ఉప్పు నీరే... జాలేస్తుంది..
ఎన్ని బాధలు పడ్డాడో ?

కవులకి రుచుల మీద
పెద్ద పట్టులేనట్టుంది.
అందుకే భావాలు చేదంటారు.

ఆశాసౌధాలు.. గాలి మూటలు
నీటి రాతలు.. రుచి ఒక్కటే ఉన్న
భావానికి ఎన్ని పేర్లో ..?

"ఏడిసి నట్టుంది "
ఎంత తేలికగా వాడతాం ..
జీవిత పాఠమేమో ?

దిగులో గని లాంటిది
తవ్వే మట్టెక్కువ, దిగే లోతెక్కువ
అసలు బ్రతుకు పైనే వదిలేస్తాం

తడి కళ్ళల్లో తేలాడిన
పదాలు, రెప్ప వాలే సరికి
కాగితం పైకి ఉరికాయి

నింగి నేల నెరుగు
కన్ను పెదవి నెరుగు
నీరు పల్ల మెరుగు

పెనవేసుకున్న చూపులు
చెయ్యగలిగిందేమీ లేకేమో
చటుక్కున కరిగిపోయాయి

ఆశ తీరక కన్నీరొలికినా
రగిలే ఆశపై నీరు చిలికినా
ని(నీ) రాశేగా..మిగిలేది

చావు పదవి గెలవటానికి
బ్రతుకంతా కష్టపడాలి.
అదొస్తే జనాలేడుస్తారు.. ఈర్ష్య !!

Wednesday, March 11, 2009

జారే భావాలు






శరీరంలో మూడొంతులు
నీళ్ళే, కళ్ళు కాస్త ఒలికితే
అంత బాధెందుకో ..

కళ్ళ కాగడాల్లో
చమురు నిండి చెక్కిళ్ళు తడిసినా
గుండె చీకట్లు పోవు.

మల్లె మాలల్లోనూ .. మందు సీసాల్లోనూ
ఒకటే వాసన..
మనసు బాగోక పోతే.

పశ్చాత్తాపం పరిహారమైనా
అది పడె మనసుకది
నరక యాతనే అవుతుంది.

నిశ్చలంగా ఉన్న నీళ్ళలో
పడ్డ పువ్వైనా రాయైనా
లేపే కలత తరంగాలు ఒకటే.

ఆనందంలోనూ, బాధలోనూ
తడిసే కళ్ళకు, గుండె భావం
అర్ధం అయినట్టా? కానట్టా ?

నోరు గుడ్డిది, కళ్ళు మూగవి
మనసు పిచ్చిది..
మనుషులు అసంపూర్ణులు.

మెదడు ప్రభుత్వం చేతిలో
సర్వాంగాలు పావులు
సజీవ సోషలిజం..

అనాధ చినుకుల అల్లరి
నేల చేరేలోపలే
అచ్చు మనలాగే .


Tuesday, March 10, 2009

ఎగిరే భావాలు..




మనసు నెర్రల్లో ..
భావాలు ఇరుక్కున్నాయి
కప్పు చిల్లుల్లో వెన్నెల్లాగా..

గుండె ముంతలో ...
భావాలు దాచుకున్నాను
వాటి ఉపయోగం అది పగిలితేనే

భాష మూసలో
మనసు ఒదిగిపోతుంది..
నీటి గుంటలో ఆకాశంలా..

ఎర లేని మనసు గాలానికి
జ్ఞాపకాలు చిక్కుతున్నాయి..
గాయాలే మిగులుతున్నాయి..

మనసు ఆనందపు అంచులు
తాకుతుంది స్వేచ్చగా
ఆ ఎగిరే గాలిపటం లా..

గమ్యమెప్పుడూ..
అల్లంత దూరమే.. ఎంత నడిచినా..
భూమి గుండ్రంగా ఉందిగా..

నా మనసు బంగారు గని
తవ్వేది నేనే అయినప్పుడు
మిగలని నాకు బంగారమెందుకు?

రాత్రి నల్ల చీర కట్టిన
పగలే అవుతుంది...
ఒంటరితనం లో రెండూ ఒకటే ..

బందీ అయిన కాలం
గానుగెద్దులా తిరుగుతుంది
గడియారంలో... మనిషిని పిప్పి చేస్తూ..

గుండె గాయాలకు
కాగితాలద్ది.. ఆ మరకలని
అందంగా.. కవితలంటున్నాం ..

తడి చెంపల మీద
పదాలు నాటి
పద్యాలేరుకుంటున్నాం

నా ఆనందం
గుడ్డివాడి గుండెల్లో సూర్యోదయం
అందం చూపుల్లో ఉంటుందంటారుగా..

నిండుకుండ తొణకదు..
నిజమే నా కళ్ళు అలానే ఉన్నాయి
దూరమయ్యే నిన్ను చూస్తూ..

కరిగే మబ్బులతో
వెలిసిన వాన ఊరటనిస్తుంది.
ఈ కళ్ళు మబ్బులు కావే ?!

నీడా నిలకడగా ఉండదు..
వెలుతురుతో దోబూచు లాడుతూ
నాకెవరు అసలైన ఆధారం ..

తలపు జల్లుల్లో
తడిసేలోపే ఆశల గాలికి
గుండెలెండి పోతున్నాయి

మెరిసిన జ్ఞాపకం ..
ఉరిమిన గొంతు, కురిసిన కళ్ళు..
అబ్బ.. వాన ఎంత అందమైనదో ..

Thursday, March 5, 2009

హాయి - 2


తోడుగున్న బాధలన్ని పలచనై పోయె నేడు
గోడుజెప్పి మబ్బులన్ని కరిగి జారిపోయి నట్టు
కలల్లోని కతలు అన్ని కవితలయ్యి కదిలె నేడు
వాన బోగ పిల్లగాళ్ళు నీళ్ళలోకి ఉరికి నట్టు

నింగిలోని చుక్కలన్ని కళ్ళలోన మెరిసె నేడు
దాలిగుంట తిరిగి రగిలి చీకటింట ఎగిరి నట్టు
ఇంద్ర ధనసు క్రింద దూకి పెదవిపైన నిలిచె నేడు
రంగు కుంచె సూరిగాడు తూర్పుదిక్కు విసిరి నట్టు

చెలియ నవ్వు మోము చూసి మనసు ఊయలూగె నేడు
గాలి ఈల పాట వింటు పంటచేలు ఊగి నట్టు

Wednesday, March 4, 2009

నల్లాకాశం




కన్న కలలీడేరుతాయని తెల్లవారే ఘడియ లాయెని
తల పాపట సింధూరాలద్దగ దినకరుడొచ్చు వేళాయెనని !!

నల్ల నింగి, వెన్నెల వెలుగులో
చల్ల చంద్రుని అద్దం ముందు
మబ్బు తెరల వెనక సద్దుచేయక
చుక్కల మెరుగులద్దు కుంటూ
సోయగాలు సరిదిద్దు కుంటుంది ! .. కన్న ...

రవి ఎరుగని తన అందాలను
కలువ కన్నుల ప్రాంగణంలో,
అల్లలాడే నల్ల కురులతొ,
పెళ్ళి సిగ్గులు మొగ్గ తొడగగ
చల్ల గాలులు సలుపు తుంది ! .. కన్న ...

తూర్పు కొండపై చూపు నిలిపి
ఓర్పు తనలో సడలు తున్నా
రేపటుదయపు ఘడియకోసం
రగులే ఆశమంటలు సాక్షిజేసి
ఎదురు చూపుల పోగులేస్తుంది ! .. కన్న ...

నా గుండెల్లో గిలిగింతెడుతూ
చుట్టు తిరుగుతూ గారం పోతూ
పాట కట్టమని మారం చేస్తూ
ఆశగ చూస్తూ నిలిచిందా నల్లాకాశం ! .. కన్న ...

Tuesday, March 3, 2009

హాయి


నింగి వంగి చుంబించినట్టయింది
గుండె ఉప్పొంగి పొర్లినట్టయింది
నిండు పున్నమి శాంతి గుప్పించినట్టయింది
హాయి ఉప్పెనల్లో గుండె ఊగినట్టయింది
ఆర్తి పిలుపుకాలంబన దొరికినట్టయింది
ఆకాశపుటంచులు తాకినట్టయింది
రెక్కలొచ్చి భూమినొదిలి తిరిగినట్టయింది
ఆనందపు పూలు కళ్ళకు పూసినట్టయింది
నిశిరాత్రి రంగులతో నిండినట్టయింది
సంతోష హార్మ్యాలు కట్టినట్టయింది
విషాద చాయల్ని గెలిచినట్టయింది
విహంగమై విజయపతాక మెగిరినట్టయింది
ఆహ్లాద సౌరభాలు వీచినట్టయింది
మనసు ఇరుకు లోగిళ్ళు పగిలినట్టయింది
కష్టాల కడలిక గడిచినట్టయింది
నష్టాల ఆశకుంట పూడినట్టయింది
మొగ్గతొడిగిన మనసు విరిసినట్టయింది
క్షమయె నాముందు నిలిచినట్టయింది

నెచ్చెలి ఈరోజు ననుచూసి నవ్వింది
చచ్చిన ఓమాను చిగురాకు తొడిగింది

Monday, March 2, 2009

క్షమించవూ...


తప్పెవరిదైనా చెలీ తపనిద్దరిదీ
తగువేదైనా సఖీ మధనిద్దరిదీ..

కదిలే పాదాల మధ్య పెరిగే దూరాలు మనవే
రగిలిన వాగ్యుద్ధాల మధ్య నలిగే హృదయాలూ మనవే
మూగ బాసల సంభాషణల్తో నిండిన అగాధాలు మనవే
కనుసన్నల సంజాయిషీలలో పెరిగిపోయిన అపోహలూ మనవే ! .. తప్పెవరిదైనా...

అలిగి అటు తిరిగిన నేత్రాల్లో పొగిలే చలమలూ మనవే
విరిగిన పెదవుల సందుల్లో వంగిన భావాలూ మనవే
కఠినత ముసుగుల మరుగున కరిగిన నవనీతాలూ మనవే
మన కలల ఖైదుల్లో జీవిత బందీలూ మనమే! .. తప్పెవరిదైనా...

మనమల్లుకున్న స్పర్ధల సాలె గూళ్ళల్లో
బరువెక్కిన గుండెలు వేళ్ళాడాల్సిందేనా ?
మనం కట్టుకున్న దర్పాల కోటబురుజుల్లో
బందీగా భావాలిలా పతనమనాల్సిందేనా ? ! .. తప్పెవరిదైనా...

తప్పులు పట్టే తత్వాన్నొదిలి
ఒప్పును చెయ్యగ పరుగున చేరా
అక్కున చేర్చగ చేతులు చాచి
రెక్కలు గట్టుకు దగ్గిర వాలా ! .. తప్పెవరిదైనా...


Friday, February 27, 2009

ఆత్మీయతా నిరీక్షణలు..


స్నేహమిదని మభ్య పెట్టుకుంటూ
నువ్వు నేస్తమని .. సద్ది చెప్పుకుంటున్నా
గుండె గుడిలొ దాచుకుంటున్నా..

అందుకే..

నీకై వేచిన ఆ ప్రతి క్షణాలు..
నేచేసిన కాలక్షేపమనుకుంటున్నా ..
స్థంభించినా సమయంలో
రాలిని ఆరెండు చుక్కలు..
కాకతాళీయ మనుకుంటున్నా..

నువు కనపడనప్పుడు,
మెలికలు తిరిగిన మనసు మధనను
వెర్రి తనమని సమాధానపడుతూ..
బరువు పెరిగిన ఆ రెప్పల భారం
అనాలోచిత మనుకుంటున్నా..

నీ మాటకోసం పడె తపనను
పిచ్చితనమని పెదవి విరుస్తూ
నా మాటల గారడీలో
నలిగిన నిజాలనేరుకుంటూ..
ఎదురు చూపుల్లో ఎండి వాలిన
రెప్పలు, రాలకుండా సంభాళిస్తున్నా..

ఒంటిచేతి చప్పట్లకు ఆవురావురని
ఎగిరొచ్చే ప్రతిధ్వనులని ఆస్వాదిస్తున్నా ..

గుండె గుడిలో వెలిసిన హితకు,
ఆహ్వాన సింహాసనాలు..
ఆడంబర ఆఘ్రాణలు..
ఆశ నివేదనలు..
ఆనంద నీరాజనాలు..
అశృ తర్పణాలు..
ఆకాంక్ష అంపకాలు ..
ఆత్మీయతా నిరీక్షణలు..




Thursday, February 26, 2009

అందనంత ఎత్తులో...


నువు నన్ను తేరిపార చూసి
మనసారా మాటలాడి
పలకరింపుగా నైనా ఒ నవ్వు విసిరి
ఎన్నాళ్ళయ్యింది ?

remember those days ?
మనం hours together మాట్లాడుకున్నప్పుడు
time ఎలా పరుగెడుతుందని
నివ్వెర పోయిన రోజులు..

ఇవాళ best day నా జీవితంలో
అని మురిసిపోతూ.. ఆ evening
ఇళ్ళకు పోతూ.. bye bye
చెపుతూ చూసిన చూపుల లోతులు...

lunch timeలో ఎందెచ్చావు
అంకుంటూ.. ఎలా చేశావనుకుంటూ
ఇద్దరం share చేసుని తింటూ
హాయిగా గడిపిన dayసూ ...

నువ్వెక్కడున్నావ్‌ ?
office కెన్నింటికి వస్తావంటూ
ఓ చేత్తో drive చేస్తూ
మరో చేత్తో phone చేసిన రోజులు ..

ఏమయ్యాయి అవన్నీ..
ఆ friendshipకేమయ్యింది ?
what happened to that ఆత్మీయత ..

తప్పు నాదేలే
మనసు విప్పకుండా ఉండాల్సింది
మాట గుండెల్లో బంధించాల్సింది
కానీ అప్పుడది cheeting కాదూ ?

అందుకే అనుకున్న వన్నీ చెప్పేశ
ఆశల గాలిపటం ఎగరేశా
నిన్ను బాధ పెట్టనన్న బాధౌన్నా
మభ్య పెట్టలేదన్న తృప్తుంది
అర్ధం చేసుకోగలవన్న నమ్మకముంది


చివరగా ఒక్క మాట
..
..
ఏమీ లేదులే..
..
..
ఉన్న దూరాన్ని పెంచుకోలేను.
ఆశ కాగడా ఆర్పుకోలేను.

నా గుండెలో నీ స్నేహానికి
స్థానం అలానే ఉంది.. ఉంటుంది
అందనంత ఎత్తులో...
ఆరాధ్య ప్రాయంగా .

Tuesday, February 24, 2009

వాన వెలిసిన ఉదయం


నల్ల మబ్బుల చిత్తడి ముసుగులోనుంచి
ఈ ' రోజు ', ఉదయాన్నే బద్ధకంగా నిద్ర లేచి
కిటికీలోనుంచి బయటికెళ్ళింది. చూస్తే...

చిరుగాలులు చల్లని వేళ్ళతో తడిసి చెదిరిన
చెట్ల రెమ్మల ముంగురలను సున్నితంగా సద్దుతున్నయి

రాత్రి కొమ్మల మీద పేలిన రంగు గుబ్బలు ఇంకా
తమ గుండెల్లో నీళ్ళు తోడి పోస్తున్నాయి
సొగసు తుంపరలు తమనిండా నింపుకుంటున్నాయి.

చినుకులు పెట్టిన ముద్దులకు ఇంకా సిగ్గులు చిమడక
ప్రకృతి సిగ్గులొలుకుతూ తల దించుకునే
తన సుందర సోయగాల్ని ఆరవేస్తుంది.

తడి రెక్కలు టపటప కొడుతూ నీరెండలో
పక్షులు తమను తామే ఆరేసుకుంటున్నాయి
ముక్కుతో తమ పమిటలు సద్దు కుంటున్నాయి.

రోడ్డు మీద విరిగి పడ్డ ఆకాశం పెంకుల్లో
రెండుకాళ్ళ జింక పిల్లలు గంతులేస్తున్నాయి
నేల గంధాన్ని తమపైన చల్లుకుంటున్నాయి.

పడక్కుర్చీలో తాత ముఖం మడతల్లో దాగిన
తన బాల్యం, బయట పిల్లల్లో పరకాయ ప్రవేశం
చేసి తనని మురిపిస్తోంది. ముసి ముసి నవ్వులు తెప్పిస్తొంది.

నెమళ్ళు పురివిప్పి విసిరిన వలలో అందరి చూపులు
చిక్కి జగతి మరిపిస్తున్నాయి, అవి విసిరిన రంగుల్లో
ప్రకృతి పులకిస్తోంది, గర్వంలో నెమలి ఓళ్ళు జలదరిస్తొంది.

గూటిలోనుంచి బయటపడి రంగులద్దు కున్న
సీతాకోక చిలుకల్లా.. గుండె నిండిన ఆనందం
కాళ్ళు తడుపుతుంది, చిందిన ఆనందపు చిందులు
పరిసరాలని ప్రక్షాళితం చేస్తున్నాయి

చూపరుల ఊహలకు అనుగుణంగా వాటి రూపాన్ని
అవే మార్చుకుంటూ.. మరో చోట అందాలు పండించేందుకు
మబ్బులు వలస వెళుతూ. వీడ్కోలు చెపుతున్నాయి.

దిగులు నిండిన 'రోజు ' మండుతూ లోకాన్ని ఎండగట్టింది.
మళ్ళీ ఎప్పుడన్నట్టు ఎదురు చూస్తూ నిలిచింది.

Monday, February 23, 2009

సెలవు.


ఆర్ధ్రత నిండిన ఆర్తి పిలుపులకు
సమాధానంగా,
ఆప్యాయంగా చాచిన బాహుదండాల్లోకి
ఆసాంతం వచ్చి చేరిన
నిలువెత్తు శూన్య నిశ్శబ్ద నిశి
ఆలింగనల్లో మనసు ఊరట చెందుతుంది
విశ్రాంతి కోరుతుంది

పరవళ్ళు తొక్కిన భావావేశము
వాస్తవపు కట్ట బంధనాలకు
మూర్కొని బద్దలై
చలన రహితమై, విసిగి వేసారి
వ్యక్త పరిచే శక్తులుడిగి, వివర్ణమై
భాష పొందు మరిచి, చల్ల బడుతుంది
విశ్రాంతి కోరుతుంది

అంతర్ముఖ భాషణలు, ఏకాంత పయనాలు
అబద్ధపు ఆశ్వాసనలు, శోక సంగీతాలు
కవితా నివేదనలు, మనసు కర్పూరాలు
ఒంటి చేతి కరచాలనలు, దోసిలి నిండిన అభ్యర్ధనలు
ఓటమి గెలుపులు.. అంతర్మధనాలు..
ఇలా .. ఎంతకాలం ? నా కవిత
విశ్రాంతి కోరుతుంది..

నేను ఒంటరినే.. నాకు నేనే తోడు కాదు.
అబద్ధపు భావుకత నేను నటించలేను
అందుకే కవిత విశ్రాంతి కోరుతుంది..

మళ్ళీ మనసు స్పందించే వరకు
సెలవు.

Saturday, February 21, 2009

చెరువు


నింగి మబ్బులు కప్పుకుని దాలి గుంటలో పిల్లిలా ఒదిగి
ప్రశాంతంగా పడుకున్న ఆ చెరువు చూస్తే అందరికీ అక్కసే

ఇటు గట్టున మర్రి చెట్టు
ఊడ చేతులు దూర్చి కితకిత లెడుతుంది
కాళ్ళనందులో దించి నీళ్ళు తాగుతుంది
ఒళ్ళు మండిన చెరువు ఒడ్డు తడుపుతుంది.

అటు గట్టున పారిజాతాల చెట్టు
పువ్వులిసిరి సరసాలాడుతుంది
పరవశపు గుండ్రాలు తెగ రేపుతుంది
నచ్చని చెరువు దాని బింబాన్ని పట్టేసి నలిపేస్తుంది

ఇటుపక్క చేరిన పనిలేని పిల్లాడు
పలక రాళ్ళను తీసి విసురు తున్నాడు
వాటి కప్ప గంతులు చూసి ఎగురుతున్నాదు
వాడి కేమి తెలుసు? తగదన్న చెరువు దాన్ని తిరిగి విసిరిందని ?

వీస్తున్న గాలికీ అదను దొరికినట్టుంది
చెరువు కప్పుకున్న ముసుగు లాగేసింది
కోపమొచ్చిన చెరువు, ప్రకృతి అంతా ఒడ్డు పక్కన కట్టేసి
తన మధ్యలో నీలాకాశాన్ని, సూర్యుడిని పట్టి బంధించి
తెగ ఊపి కసి తీర్చుకుంటుంది

Friday, February 20, 2009

నిరీక్షణ


మగత నిద్ర సంధించిన
కలల అంప శయ్య మీద
ఆశ ములుకులు జవసత్వాలు జుర్రుతుంటే
జ్ఞాపక సహస్రాలను వల్లె వేస్తూ
ఆర్తిదాహం నాలుక ఎండగట్టుతుంటే
రేపటి మకరోదయం కోసం
ఓ బ్రతుకు భీష్ముడి నిరీక్షణ

కలల కంప ముద్దిడి నుదుటిన
సంధ్య సింధూరాలని పులుముతుంటే
ఆశ మేకుల ఆలింగనాలతో
చేతనలుడిగి తనువు నివ్వెరపోతే
శిలువ బంధాల ఉయ్యాలలో
రేపటి ప్రక్షాళితోదయం కోసం
ఓ బ్రతుకు జీససు నిరీక్షణ

Thursday, February 19, 2009

జ్ఞాపకాలు



ముత్యాలు జారినట్లు నీ నవ్వులు
అవి పలికిన స్వాగతాలు..
వెన్నెల్లు కురిసినట్లు నీ చూపులు
వాటి పంచన మన ఊసులు...
ఆత్మీయత నిండిన కరచాలనాలు
ఆ వెచ్చదనంలో సేదతీరటాలు..
ఇంటికెళ్ళే వేళ కాళ్ళు కదిలినా
వదలలేక పెనవేసుకున్న ఊహలు..
కళ్ళు అప్పగించిన క్షమాపణలు
చిరునవ్వులిచ్చిన ఆశ్వాసనలు...

ఇప్పుడేమయ్యాయి ? అవన్నీ ఎక్కడున్నాయి ?
కళ్ళు మారాయా? కాళ్ళు మారాయా ?
కాలం ముళ్ళకు చిక్కిన మనసులు చిరిగాయా ?

అవునులే..

చెప్పుకున్న మాటలకు అర్ధాలు చెరిగాయి
అల్లుకున్న బంధాలకు పేర్లు మారాయి
చేసుకున్న బాసలకు ఆధారాలు విరిగాయి
కలిసిన మనసుల మధ్య దూరాలు పెరిగాయి
కాలాలు మారాయి.. కధలూ మారాయి..

ఆ జ్ఞాపకాలే ... గెలిచామని చెప్పేందుకు మిగిలాయి..
నీ జ్ఞాపకాలే ... తడి కళ్ళు తుడిచేందుకు మిగిలాయి.

Wednesday, February 18, 2009

ఈ రోజు


మనసు యాతమై ఆనాటి
జ్ఞాపకాలను తోడి పోస్తుంది..
అనుభూతులు కదం తొక్కుతూ
కళ్ళముందాడుతున్నాయి..

ఆ రోజు నను వీడి పోతూ..
వీధి మలుపు దగ్గర మసక వెలుతురులో
నువ్వు కలిసి పోతున్నప్పుడు..
ఉప్పగా తగిలిన ఆ ఉప్పొంగిన భావాలు !
తిరిగి బ్రతుకు తున్నాయి.

మన గమ్యాలు వేరు అన్నప్పడు
విరిగిన మనసు శాస్వత నిద్ర పోయినా
మిగిలిన తనువు, అలసటగా మేల్కొన్నప్పుడు
చెక్కిళ్ళపై జేరి చోద్యం చూసిన,
ఎప్పుడు రాలాయో తెలియని ఆ రెండు చుక్కలు !!
నేటికీ ఉన్నట్టున్నాయి .

ఎందుకో ఈ రోజు నీ తలపు పవనాలు
జ్ఞాపకాలకు మూర్కొని కురుస్తున్నాయి .
గుండె కన్నా పెద్ద ఇంకుడు గుంట ఏముంది
ఇవాళ అదీ నిండి నట్టుంది.. ఒలుకుతుంది.
నిండిన కంటి పున్తల్లో నుంచి
నా ప్రస్తుతం నీటి పొరల వెనక
లీలగా కదులుతూ కనిపిస్తుంది..

ఆ మనసే ..

బంధాలల్లిన బూజు గూటిలో
బరువెక్కిన మనసూగుతోంది

ఆశగాలి దాన్ని రాలుస్తుందో
ఆ గూడే ఆసాంతం పెనవేస్తుందో
బాధ సాలీడే పెకలిస్తుందో
ఆగని కాలం మాత్రం
ఆ ఆటని ఆత్రంగా చూస్తుంది

ఆటలో గెలుపోటములు ఎవరివైనా
ఆర్తిని ఆశ్రయించేది,
ఆర్తనాదాలు ఆలపించేది
అశృధారలు ఆహ్వానించేది,
అలుపుని ఆస్వాదించేది
చివరికోటమిని ఆనందించేది ఆ మనసే..
ఆ మనసే ..

Tuesday, February 17, 2009

అమాయకంగా ఆ ప్రశ్నలేమిటి ?

చిరుగాలికి రెపరెప లాడుతు
నీ కళ్ళకు అడ్డంపడుతు
నా చూపుతొ దోబూచాడే
ఏ కడలి ఎరుగని నీ కురుల అలలకు
అడ్డం కట్టు..

చెప్పేందుకు తికమక పడుతు
నీ మాటలు తడబడనిస్తు
నా మనసును గిలిగింతెట్టే
ఏ తుమ్మెద ఎరుగని మధు కలశాలను
అదుపులో పెట్టు..

చిరు సిగ్గులు కురిపించేస్తూ
సంధ్య కాంతులు విరజిమ్మేస్తూ
మనసు భావాలకు అద్దంపట్టే
ఏ ముఖము ఎరుగని నీ చెక్కిలి అద్దము
దూరం పెట్టు...

అల్లలాడుతూ కవితలు రేపుతూ
అలకకి కూడా అందానిస్తూ
మనసు హాయిలో ఓలలాడించే
ఏ నింగి ఎరుగని తారలా కన్నులు
అబ్బ! ... అవతలికి తిప్పవూ..

చెలివని నీకు చనువును ఇస్తే
చేసే చేష్టలు అన్నీ చేస్తూ
నేనేం తప్పుని చేశానంటూ
అమాయకంగా ఆ ప్రశ్నలేమిటి ?

==================================


cirugaaliki reparepa laaDutu
nee kaLLaku aDDampaDutu
naa cuuputo dObuucaaDE
E kaDali erugani nii kurula alalaku
aDDam kaTTu..

ceppEnduku tikamaka paDutu
nee maaTalu taDabaDanistu
naa manasunu giliginteTTE
E tummeda erugani madhu kalaSaalanu
adupulO peTTu..

ciru siggulu kuripincEstuu
sandhya kaantulu virajimmEstuu
manasu bhaavaalaku addampaTTE
E mukhamu erugani nii cekkili addamu
duuram peTTu...

allalaaDutuu kavitalu rEputuu
alakaki kuuDaa andaanistuu
manasu haayilO OlalaaDincE
E ningi erugani taaralaa kannulu
abba! ... avataliki tippavuu..

celivani neeku canuvunu istE
cEsE cEshTalu annee cEstuu
nEnEm tappuni cESaananTuu
amaayakamgaa aa praSnalEmiTi ?

Monday, February 16, 2009

చింకి పాత

పగ్గాలెరుగని మనసు మగ్గాలు
నేసిన ఆశ వస్త్రాలు..
వాటి మీద
ఊహల రంగులల్లు కున్నాను
కోర్కెల బొమ్మ లద్దుకున్నాను

ఓసారి,
చిరిగిన కలల మబ్బులు చిందించిన
చిరుజల్లులలో తడిసి వెలవెల బోతున్నాయి
నిట్టూర్పుల వేడికి ఆరిపోతున్నాయి ...

మరోసారి,
బ్రతుకు వేగానికి ఎగిరి
జ్ఞాపకాల కంపల్లో చిక్కి చిరుగుతున్నాయి
చింకి పాతల్లా చివరికి మిగిలి పోతున్నాయి..

ఐనా
పగ్గాలు బిగవవు, మగ్గాలు ఆగవు ..
చిరిగిన మబ్బులు ఆగవు
చింకి పాతలూ ఆగవు..


==========================================


paggaalerugani manasu maggalu
nEsina aaSa vastraalu..
vaaTi miida
uuhala rangulallu kunnaanu
kOrkela bomma laddukunnaanu

Osaari,
cirigina kalala mabbulu cindincina
cirujallulalO taDisi velavela bOtunnaayi
niTTuurpula vEDiki aaripOtunnaayi ...

marOsaari,
bratuku vEgaaniki egiri
jnaapakaala kampallO cikki cirugutunnaayi
cinki paatallaa civariki migili pOtunnaayi..

ainaa
paggaalu bigavavu, maggaalu aagavu ..
cirigina mabbulu aagavu
cinki paataluu aagavu..

Saturday, February 14, 2009

నీ బ్రతుకూ బ్రతుకేనా ?

నడక నేర్పిన చేయి నిస్సత్తువై వణకుతుంటే
రెక్క లొచ్చిన కాళ్ళు వెనుదిరిగి వెక్కిరిస్తూ
పచ్చ నోట్ల తోనె పలుకరిస్తుంటే
పలుకు లిచ్చిన పెదాలు పాలి పోయాయి
నీ కోసం ప్రార్ధనలో మునకలెస్తున్నాయి !!

పొత్తి గుడ్డల్లో స్వార్ధాన్ని సాకుతున్నామని
ఆనాడీ పిచ్చి పెద్దోళ్ళకెరుక లేదు
ప్రేమగా లాలించి పాము పెంచామని
ఈనాటికీ వీరు ఒప్పుకోరు

చెదిరిన గుండెలు పిండిన చమురులో
ఆశదీపాలెట్టి బేలగా చూస్తున్నారు.

పున్నామ నరకాల మాట చచ్చాక
బ్రతికుండగా వీడు కొరివి పెడుతున్నాడు
బాధలతొ పెరిగిన గుండె మంటను
పచ్చనోటుతో ఆర్పచూస్తున్నాడు

నేర్చిన నడకకు వచ్చిన పలుకుకు
వెలగట్టు నీ బ్రతుకూ బ్రతుకేనా ?


===========================

naDaka nErpina cEyi nissattuvai vaNakutunTE
rekka loccina kaaLLu venudirigi vekkiristuu
pacca nOTla tOne palukaristunTE
paluku liccina pedaalu paali pOyaayi
nii kOsam praardhanalO munakalestunnaayi !!

potti guDDallO svaardhaanni saakutunnaamani
aanaaDii picci peddOLLakeruka lEdu
prEmagaa laalinci paamu pencaamani
iinaaTikii viiru oppukOru

cedirina gunDelu pinDina camurulO
aaSadiipaaleTTi bElagaa cuustunnaaru.

punnaama narakaala maaTa caccaaka
bratikunDagaa viiDu korivi peDutunnaaDu
baadhalato perigina gunDe manTanu
paccanOTutO aarpacuustunnaaDu

nErcina naDakaku vaccina palukuku
velagaTTu nii bratukuu bratukEnaa ?

Friday, February 13, 2009

పోరాటం..

ఆ మనిషి కోసం వెతికి వేసారి -
జారే కాలం పెట్టే కేకలు,
కలంలో నిండి కాగితాలు నింపుతున్నాయి..
కవితలయి కేరింతలు కొడుతున్నాయి.

అయిదు అడుగుల అద్భుత శిల్పం
ఎదురుగా ఉన్నా.. ఆర్ధ్రత నిండిన
పిలుపులు, ఆసాంతం దూసుకు పోతున్నాయి...
ప్రతి ధ్వని కోసం భూనభోంతరాళాలు వెదుకు తున్నాయి ..
అరవై కేజీల నిశ్శబ్దమై
వెనుదిరిగి వచ్చి చెంత నిలిచి వెక్కిరిస్తున్ది..

హద్దులెరగని ఆరాటం,
పెల్లుబికే భావాలతో కలిసి
నోటికడ్డంగా పద మాలికలల్లుకుని
కవితల ముసుగులో
శుధ్ధ సావేరి ఆలాపిస్తుంది.

అయిదడుగుల శిల్పం కోసం కాదు
అరవయి కేజీల నిశ్శబ్దం కోసం కాదు
చన్దోబధ్ధ కావ్యం కోసం కాదు
ఆర్ధ్రత నిండిన పిలుపుకు
ఆశ్రయ మిచ్చే మనసు కోసమీ ఆరాటం..

చివరి వరకు నా ఈ పోరాటం..


========================================


aa manishi kOsam vetiki vEsaari -
jaarE kaalam peTTE kEkalu,
kalamlO ninDi kaagitaalu nimputunnaayi..
kavitalayi kErintalu koDutunnaayi

ayidu aDugula adbhuta paalaraati Silpam
edurugaa unnaa.. aardhrata ninDina
pilupulu, aasaantam duusuku pOtunnaayi...
prati dhvani kOsam bhuvanabhOntaraaLaalu
veduku tunnaayi ..
aravai kEjiila niSSabdamai
venudirigi nilici vikkiristunnaayi..

hadduleragani aaraaTam
nOTikaDDamgaa pada maalikalallukuni
kavitala musugulo
suddha saavEri aalaapistundi

ayidaDugula Silpam kOsam kaadu
aravayi kEjiila niSSabdam kOsam kaadu
aardhrata ninDina pilupuku
aaSraya miccE manasu kOsamii aaraaTam..

civari varaku naa ee pOraaTam..



.

Thursday, February 12, 2009

ఎన్నాళ్ళు ?

ఎన్నాళ్ళీ వెదుకులాట ఎన్నేళ్ళీ విరహ బాధ
ఆ మనిషిక దొరికేనా.. ఈ బ్రతుకిక పండేనా

మౌన వృక్షానికి పూసిన
భావ కుసుమ పరిమళాలు ఆఘ్రాణిస్తూ..
జ్ఞాపకాల గాలి వానలొ
కళ్ళ కిటికీ తుంపరలను ఆస్వాదిస్తూ... !! ఎన్నాళ్ళీ

కరిగే కాలం ఈ కళ్ళలో
దాచిన ముళ్ళ పూలనేరుకుంటూ..
మనసు కొలనులో ఇమడని
కలల నృత్యాల సోయగాలు తలుచుకుంటూ... !! ఎన్నాళ్ళీ

గుండె గోడల మధ్య
యదార్ధ అగాధాలను కొలుచుకుంటూ..
బ్రతుకు అంచుల మీద
ఆశ హంసల రధాన్ని నడుపుకుంటూ ... !! ఎన్నాళ్ళీ

====================================


ennaaLLii vedukulaaTa ennELLii viraha baadha
aa manishika dorikEnaa.. ii bratukika panDEnaa

mouna vRkshaaniki puusina
bhaava kusuma parimaLaalu aaghraaNistuu..
jnaapakaala gaali vaanalo
kaLLa kiTikii tumparalanu aasvaadistuu... !! ennaaLLii

karigE kaalam ii kaLLalO
daacina muLLa puulanErukunTuu..
manasu kolanulO imaDani
kalala nRtyaala sOyagaalu talucukunTuu... !! ennaaLLii

gunDe gODala madhya
yadaardha agaadhaalanu kolucukunTuu..
bratuku ancula miida
aaSa hamsala radhaanni naDupukunTuu ... !! ennaaLLii

Wednesday, February 11, 2009

ఉదయం

చంద్రుడు ఒంటినిండా వెన్నెల పూసుకుని
చుక్కల రెప్పల గాలికి ఆరబెట్టుకుంటున్నాడు ..

ఆ చుక్కల ఈర్ష్య వెలుగులో,
సమయం చిక్కింది కదా అనేమో.. ఈ రోజు..
తనకై విప్పారిన కలువలని లెఖ్ఖించు కుంటున్నాడు ..

ముఖం మీద మచ్చ దాచుకుని కులుక్కుంటున్నాడు...

ఆ మురిపెం ఎంతసేపు ? ఉదయం దాకానేగా..


===================================

candruDu onTininDaa vennela puusukuni
cukkala reppala gaaliki aarabeTTukunTunnaaDu ..

aa cukkala iirshya velugulO,
samayam cikkindi kadaa anEmO.. ii rOju..
tanakai vippaarina kaluvalani lekhkhincu kunTunnaaDu ..

mukham miida macca daacukuni kulukkunTunnaaDu...

aa muripem entasEpu ? udayam daakaanEgaa..

నీ నిర్లక్ష్యం

నువు చూసింది నింగి కాదు
నీకై నిండిన నా ప్రేమ -- అది విరగదు
నీ లేత పాదాలు కందక
నువు నిల్చున్నది నా అరచేతిలో -- అది కంపించదు
అవి తారలు కాదు రాలడానికి
నీకై నా నిండిన కనుదోయి -- అవి రాలవు
నిను తాకిన గాలులు.. చెలీ
నా శ్వాశలు .. అవి ఆగవు -- నీకై అవి ఆగవు

ఇక పిల్లలు పెద్దలు పావురాళ్ళంటావా
ఎవరి బ్రతుకు వారిది. 
మన బ్రతుకులే ఒకరి కోసం ఒకరివి.. కాదంటావా ?

ముక్కలయిన నీ మనసు చూశావు గానీ
నిండిన కన్నులతో వాటినేరుకుంటున్న
నన్నెలా చూడలేదు ?

నీ గుండె నాకెప్పుడో ఇచ్చావుగా..
ఆ పగిలిన శబ్దం నీ గుండెది కాదు చెలీ
వెను తిరిగి అది నీకు చూపలేకే
ఈ నా పరుగు.. నీ నుండి దూరంగా
నీ మనసు ముక్కలు పొదువుకుంటూ
నా గుండె బీటలు కుట్టుకుంటూ..


Monday, February 9, 2009

పాల మనసు

కలల సాగరాలన్నీ కలియ తిరిగి,
కంటి పల్లకీలో - రెప్పల రెక్కలార్చుకుంటూ,
చెక్కిళ్ళపై వాలిన ఆశ విహంగాలు,
అలిసి, పెదవి తెరల వెనక విశ్రమిస్తున్నాయి
ఒంటి కంటిన ఉప్పులు కడుక్కుంటున్నాయి
ఆ ఉప్పు తగిలిన పాల మనసు విరిగింది
ఆ శబ్దానికి అవి, తిరిగి పయన మయ్యాయి.. కవితలా !!

=======================


kalala saagaraalannii kaliya tirigi,
kanTi pallakiilO - reppala rekkalaarcukunTuu,
cekkiLLapai vaalina aaSa vihangaalu,
alisi, pedavi terala venaka viSramistunnaayi
onTi kanTina uppulu kaDukkunTunnaayi
aa uppu tagilina paala manasu virigindi
aa Sabdaaniki avi, tirigi payana mayyaayi kavitalaa

Friday, February 6, 2009

కాలంతో కసరత్తు

ఆకాలమేలరా ననుజేర రాదూ
ఆనాటి ఆనవ్వు తిరిగేల రాదూ

పగలంత ముసుగేసి సాయాలు లేచినా
రాత్రేమొ రాకుండ ఉందేమొ చూసినా
ఈ రాత్రి కాపేసి భారంగ తూలినా
తెల్లార బోదంటు ఆశగా చూసినా ! ... ఆకాలమేలరా

నేనీడ భోరంటు శోకాలు పెట్టినా
టెంకాయ నీకంటు లంచాలు చూపినా
పెద్దగా గొంతెత్తి బెదిరించి చూసినా
వేనోళ్ళ కాలాన్ని ప్రార్ధించి చూసినా ! .. ఆకాలమేలరా

ఈ చేతి గడియారమాచేతికెట్టినా
తీసేసి కొన్నాళ్ళు పారేసిచూసినా
గోడమీదన దాన్ని తిరగేసి ఉంచినా
లోనున్న ఆసెల్లు పీకేసి చూసినా ! ... ఆకాలమేలరా

సామ దాన బేధ దండాలు వాడినా
పారిపోయిన ఘడియ గీతాలు పాడినా
ఆకాలమేమైన ఈదరిదాపు రాలేదు
ఉన్న కాలము కూడ చూస్తుండగా బాయె ! .. ఆకాలమేలరా


aakaalamElaraa nanujEra raaduu
aanaaTi aanavvu tirigEla raaduu

pagalanta musugEsi saayaalu lEcinaa
raatrEmo raakunDa undEmo cuusinaa
ii raatri kaapEsi bhaaramga tuulinaa
tellaara bOdanTu aaSagaa cuusinaa ! ... aakaalamElaraa

nEniiDa bhOranTu SOkaalu peTTinaa
Tenkaaya niikanTu lancaalu cuupinaa
peddagaa gontetti bedirinci cuusinaa
vEnOLLa kaalaanni praardhinci cuusinaa ! .. aakaalamElaraa

ii cEti gaDiyaaramaacEtikeTTinaa
tiisEsi konnaaLLu paarEsicuusinaa
gODamiidana daanni tiragEsi uncinaa
lOnunna aasellu piikEsi cuusinaa ! ... aakaalamElaraa

saama daana bEdha danDaalu vaaDinaa
paaripOyina ghaDiya giitaalu paaDinaa
aakaalamEmaina iidaridaapu raalEdu
unna kaalamu kuuDa cuustunDagaa baaye ! .. aakaalamElaraa


Thursday, February 5, 2009

నా నిరీక్షణ -- నీకోసం

వెన్నెల పంచే వాడొస్తాడని, తన చాయలు వెదుకుతు దరికొస్తాడని,
మురుగు గుంటలో మెలికలు తిరిగిన
కలువ పువ్వులా ఉంది నా నిరీక్షణ -- నీకోసం

బీటలు వారిని నోటిని తెరిచీ, మోరని ఎత్తి నింగిని చూస్తూ
సుధలను నింపే మబ్బులకోసం, కంటి నీటినీ గాలికొదిలిన
బీడు భూమిలా ఉంది నా నిరీక్షణ -- నీకోసం

తాదాత్మ్యత చెంది, తరుణము ఎరగక తలకిందులుగా తపస్సు చేస్తూ
తను ఎప్పటికీ జారనను కునే చూరు మీద చేరిన
వాన చినుకులా ఉంది నా నిరీక్షణ -- నీకోసం

vennela pancE vaaDostaaDani, tana chaayalu vedukutu darikostaaDani,
murugu gunTalO melikalu tirigina
kaluva puvvulaa undi naa niriikshaNa -- niikOsam

biiTalu vaarini nOTini tericii, mOrani etti ningini cuustuu
sudhalanu nimpE mabbulakOsam, kanTi niiTinii gaalikodilina
biiDu bhuumilaa undi naa niriikshaNa -- niikOsam

taadaatmyata cendi, taruNamu eragaka talakindulugaa tapassu cEstuu
tanu eppaTikii jaarananu kunE cuuru miida cErina
vaana cinukulaa undi naa niriikshaNa -- niikOsam

శాంతి కపోతం

ఊసులు చెప్పిన నీ కళ్ళు, నన్ను మరిచాయా ?
మరెందుకు మౌనంగా ఉన్నాయి ?
కోటలు దాటిన మన మాటలు, ఇపుడు బెదిరాయా ?
మరెందుకు ఆ గిరిలోనే ఆగాయి ?
ప్రతి క్షణం రేగిన అలకలు, అవీ అలిగాయా? ఎందుకు?
సద్దుకు పోతూ కనుమరుగయ్యాయి ?
సరసాలు సరాగాలు సాంత్వనలు, సద్దుమణిగాయి ఎందుకు ?
సమాధానాలు వెదకాలనా ?

ఏమో అవిలేక నేను నేను కాదు... నాలో నేను లేను

రణగొణ ధ్వనులు, రక్త పాతాల మధ్య
తను పెట్టే కేకలు తనకే వినపడని
శాంతి కపోతంలా... నా బ్రతుకు !


uusulu ceppina nii kaLLu, nannu maricaayaa ?
marenduku mounamgaa unnaayi ?
kOTalu daaTina mana maaTalu, ipuDu bediraayaa ?
marenduku aa girilOnE aagaayi ?
prati kshaNam rEgina alakalu, avii aligaayaa? enduku?
sadduku pOtuu kanumarugayyaayi ?
sarasaalu saraagaalu saantvanalu, saddumaNigaayi enduku ?
samaadhaanaalu vedakaalanaa ?

EmO avilEka nEnu nEnu kaadu... naalO nEnu lEnu

raNagoNa dhvanulu, rakta paataala madhya
tanu peTTE kEkalu tanakE vinapaDani
Saanti kapOtamlaa... naa bratuku !

Tuesday, February 3, 2009

ప్రతిదిన భాగోతం

తెల్లారిన తొందరలో
తూర్పు కొండల మీద చంద్రుడు,
అలసిన కళ్ళతో తన్నిన సింధూరం !

రేరాజు వీడిన విరహంలో, ప్రకృతి
జార్చిన చీకటి వలువలు -
కనుల ముందు పరిచిన అందం !

తనని కాపాడే గడబిడలో,
నేల కప్పిన పొగమంచు తెరలు
హరితాంకురాలపై రాలి పడిన
స్వేద ముత్యపు బిందువులు ..

చెలికాడి వత్తాసుగా కన్ను గీటిన తారలు.

వీరి శృంగారం పగలై గుప్పుమంది
అందుకే సూర్యుడు మండిపడుతున్నాడు

చంద్రుడు కనబడకుండా
తారలతో కలిపి ఖైదు చేశాడు
పొగమంచు తెరలు దాచేశాడు
ఒలికిన సింధూరం తుడిచేశాడు
దొరికిన సాక్ష్యాలు సర్దుకుంటున్నాడు

ఎవరికి విన్నవిద్దామనో
ఈ తోడుదొంగల ప్రతిదిన భాగోతం

tellaarina tondaralO
tuurpu konDala miida candruDu,
alasina kaLLatO tannina sindhuuram !

rEraaju viiDina virahamlO, prakRti
jaarcina ciikaTi valuvalu -
kanula mundu paricina andam !

tanani kaapaaDE gaDabiDalO,
nEla kappina pogamancu teralu
haritaankuraalapai raali paDina
svEda mutyapu binduvulu ..

celikaaDi vattaasugaa kannu giiTina taaralu.

viiri SRngaaram pagalai guppumandi
andukE suuryuDu manDipaDutunnaaDu

candruDu kanabaDakunDaa
taaralatO kalipi khaidu cESaaDu
pogamancu teralu daacESaaDu
olikina sindhuuram tuDicESaaDu
dorikina saakshyaalu sardukunTunnaaDu

evariki vinnaviddaamanO
ii tODudongala pratidina bhaagOtam

నీ ప్రేమకై ...

నీ ఊహల నీడల మాటున
ఆ ఊసులు కూర్చిన స్వరమున
నా రోదన గాధను పాటగ
నీ తోడు కోరకై పాడనా

నీ జ్ఞాపకాల కలము చేసిన
గుండె గాయము మానునా
నీ తోడు కోసం మనసు పెట్టిన
ఈ రుధిర ధారలు ఆగునా !! ... నీ ఊహల

నా పాట ఈరోజు సావేరిగా సాగె
నీకోసమర్ధించు వరాళి గా మారే
నా ప్రేమ పైనీకు కినుకెందుకే దేవి
వ్యధనుండి నాకింక ముక్తెప్పుడే దేవి !! .. నీ ఊహల

nii uuhala niiDala maaTuna
aa uusulu kuurcina svaramuna
naa rOdana gaadhanu paaTaga
nii tODu kOrakai paaDanaa

nii jnaapakaala kalamu cEsina
gunDe gaayamu maanunaa
nii tODu kOsam manasu peTTina
ii rudhira dhaaralu aagunaa !! ... nii uuhala

naa paaTa iirOju saavErigaa saage
niikOsamardhincu varaaLi gaa maarE
naa prEma painiiku kinukendukE dEvi
vyadhanunDi naakinka mukteppuDE dEvi !! .. nii ఉఉహాల

http://pruthviart.blogspot.com/2009/02/blog-post_6518.html కు నా స్పందన

Monday, February 2, 2009

ఎవరీమె?

నీడలా నాతోనే ఉంటూ గాధలన్నీ వింటుంది
నాతో కలిసి గతాన్ని తోడుతుంది
పరిచి నిస్పృహల్లో ఆరేస్తుంది
గడిచే కాలాన్ని విడిచే నిట్టూర్పులనీ
నాతో సమంగా అనుభవిస్తుంది.

నిండిన కళ్ళతో మసకబారిన నా ప్రస్తుతాన్ని
విడమరిచి విశదీకరిస్తుంది విశ్రాంతినిస్తుంది
విడిన బంధాలని, విగత భావాలని
వక్రించిన విధి విధానాన్ని
నాకై విశ్లేషిస్తుంది ఊరటనిస్తుంది

అర్ధం కాని బ్రతుకు నిజాల్ని
ప్రతిధ్వనించే మౌన గీతాల్ని
తిరిగి ప్రశ్నిచే ఆవేదన క్షణాల్ని
ఆకళింపు చేస్తుంది, ఒద్దన్నా
మరోసారి అనుభంవంలోకి తెస్తుంది.

ఆశ దీపానికి చేతులడ్డు పెట్టి
ఆవలి తీరం చూపిస్తుంది
నా చీకట్లు తనలో ఇముడ్చుకుంటుంది
ఒకోసారి నా అస్థిత్వమే తనవుతుంది

ఈరోజెందుకో, కోరిచేరిన తను
కసిరి జారిపోయింది, గాయపడ్డట్టుంది,
తనకంటూ ఒక గుర్తింపు కోరినట్టుంది
గోడమీద తన నీడకోసం
ఆప్యాయంగా తడుముకుంటుంది

తనులేని నేను నాకేమవ్వను?
నేనుకాని నేను తనకేమవ్వను ?

పాపం నా ఏకాంతం. ఈరోజు ఒంటరయ్యింది.


niiDalaa naatOnE unTuu gaadhalannii vinTundi
naatO kalisi gataanni tODutundi
parici nispRhallO aarEstundi
gaDicE kaalaanni viDicE niTTuurpulanii
naatO samamgaa anubhavistundi.

ninDina kaLLatO masakabaarina naa prastutaanni
viDamarici viSadiikaristundi viSraantinistundi
viDina bandhaalani, vigata bhaavaalani
vakrincina vidhi vidhaanaanni
naakai viSlEshistundi uuraTanistundi

ardham kaani bratuku nijaalni
pratidhvanincE mouna giitaalni
tirigi praSnicE aavEdana kshaNaalni
aakaLimpu cEstundi, oddannaa
marOsaari anubhamvamlOki testundi.

aaSa diipaaniki cEtulaDDu peTTi
aavali tiiram cuupistundi
naa ciikaTlu tanalO imuDcukunTundi
okOsaari naa asthitvamE tanavutundi

iirOjendukO, kOricErina tanu
kasiri jaaripOyindi, gaayapaDDaTTundi,
tanakanTuu oka gurtimpu kOrinaTTundi
gODamiida tana niiDakOsam
aapyaayamgaa taDumukunTundi

tanulEni nEnu naakEmavvanu?
nEnukaani nEnu tanakEmavvanu ?

paapam naa Ekaantam. iirOju onTarayyindi.

ఆత్మీయత

కంటి గానుగనుండి కలల సారాన్ని ఆస్వాదిస్తూ
సాగే నీడకు నిర్లిప్త ప్రేక్షకుడిగా
బంగారు ఇసుక తిన్నెలకు ఆరాధకుడిగా
అలల దాగుడు మూతలకు ఆటవస్తువై
ఆప్యాయత కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను
నిలవని అడుగు జాడల్లో ఆత్మీయత వెదుక్కుంటున్నాను


kanTi gaanuganunDi kalala saaraanni aasvaadistuu
saagE niiDaku nirlipta prEkshakuDigaa
bangaaru isuka tinnelaku aaraadhakuDigaa
alala daaguDu muutalaku aaTavastuvai
aapyaayata kOsam eduru cuustunnaanu
nilavani aDugu jaaDallO aatmiiyata వేడుక్కున్తున్నాను !!

Saturday, January 31, 2009

ఏమని చెప్పను

వెదురు గుండెకు గాయం చేసి వేణువులా మోగ మనే
తిరిగి బ్రతికిన జ్ఞాపకానికి ఏమని చెప్పను

గుండె గుంటలో బండను తోసి అలల కోసం
కలల కొమ్మపై కాపేసిన కాలానికి ఏమని చెప్పను

గుండె మంటలొ గతాన్ని పోసి రగిలే సెగలో చలికాచుకునే
విగత క్షణాలకు ఏమని చెప్పను

విధి గీసిన చీకటి దారుల్లో వేదన మంటలే ఆశ్రయమిస్తే
అవీ ఆర్పిన కంటి జల్లులకేమని చెప్పను

Friday, January 30, 2009

కన్నీళ్ళు

కలగంటున్న యెదగల హితుడవు
వలదంటున్నా కదలని తపనవు
వ్యర్ధం అన్నా వదలని గోడువి
అభ్యర్ధనకూ కరగని వాడివి

హృదయం ఉన్నా పంచగ లేనని
పరిమితులేవో నాకూ గలవని
చెప్పిన మాటలు పెడచెవి పెడితివి
ఇచ్చిన అలుసును తప్పుగ చూస్తివి

ఇప్పుడు చూడు ఏమయ్యిందో
కురులే ఉరిగా బిగిసిన కంఠం
బంగరు బహుమతె నీ బలి పీఠం
నా చెక్కిలి నేర్పెను నాకో పాఠం

ప్రేమే నాపై నిజముగ ఉంటే
చేసిన వినతులు నువ్వే వింటే
ప్రాణం నీకు మిగిలుండేది
బ్రతుకున హితుడుగ ఉండేవాడివి

నా కన్నీళ్ళు నిను తేలేవు
అదితెలిసినా ఈనీళ్ళు

http://pruthviart.blogspot.com/2009/01/blog-post_29.html కు నా స్పందన.

Thursday, January 29, 2009

ప్రేమ

చెలియ చింతన చెక్కిళ్ళు కడిగె
మనిషి చింతన కన్నీళ్ళ మునిగె
మనసున మొలిచెను పచ్చని ఆశలు
గతమును విడమనె వెచ్చని బింబము

విధి పరిచిన వల ఈ గతము
గడచిన ఘడియలు వేసిన ముడులవి

రమ్మని పిలిచెడి ప్రేమొక ఎర
పదునగు కత్తిని దాచిన ఒర

అందని ప్రేమకు బ్రతుకుని చంపకు
అందిన ప్రేమను బ్రతుకని చెప్పకు
బ్రతుకున ప్రేమొక భాగము ఎరుగుము
గతమొక బాధల బ్రమయని తెగడుము

చెమరిన కన్నులు తుడిచే సమయం
బ్రతుకును ముందుకు నడిపే తరుణం
గగనపుటంచులు తాకే సమయం
అదిగో చూపెను కనబడు ఉదయం
http://pruthviart.blogspot.com/2009/01/blog-post_28.html కు నేను రాసిన స్పందన

Tuesday, January 27, 2009

చినుకులు

తెరెపిచ్చిన ముసురు
=============


నింగి నల్ల జుట్టు విరబోసుకుని
సూరీడ్ని తనవెనక దాచేసుకుని
వెండి కొరడాలు ఝుళిపిస్తూ గర్జిస్తోంది

దాని శ్వాస గంధాలు మత్తెక్కిస్తున్నా
మింగ వచ్చిన చీకటి నోళ్ళకి భయపడి
నా నీడా నాలోకి దూరిపోయింది.
ముసురు గంప కింద మా ఊరూ దాక్కుంది

ముసుగులో సూరీడు గోలచేసినట్టున్నాడు
నోట్లోపడ్డ పీచు మిఠాయిలా మబ్బులు కరిగి
వెండి కొరాడాలని భుజాన వేసుకుని వెళుతూ
కొండమీద పడ్డ ఆ కాస్త నలుపూ తీసుకెళుతున్నాయి

తను దూరమయినందుకు పరిహార మేమో, సూరీడు
బంగారు తళుకుల్ని చెట్టు కొమ్మల మీద అద్ది,
గడ్డి పోచల మీద ముత్యాలు పోసి,
వెచ్చ కౌగిలిచ్చి ఊరడించాడు, దాక్కున్న మానీడ తిరిగి

చీకటి
====

నింగి నిండిన చీకటి, చుక్క రంధ్రాల్లోనించి
ఆరు బయట ఆక్రమించి, తనువు పెంచి
కొత్త తావులెతుక్కుంటూ నిశ్శబ్దంగా
తలుపు సందుల నుంచి నట్టింట్లోకి దూరొచ్చి
దీపం చూడని మూలల్లో నక్కి కూర్చుంది
కొంత కొవ్వొత్తి కింద చేరి దోబూచు లాడుతుంది
గురువింద మచ్చలాగా మనిషికొచ్చే చావులాగ

ఆశ కొవ్వొతి చుట్టూ బాధ చీకటి పలచబడుతుంది
బ్రతుకు నింగి ఉదయం కోసం ఎదురు చూస్తుంది
బయట ప్రపంచం ఆదమరచే ఉంది
కొవ్వొత్తి ఒక్కటే కాపలా కాస్తుంది


కల
===

చెలి గాలి సోకింది- చెంప చేను పరవసించి ఎర్ర పూలు పూసింది
ఆమె తలపు తగిలింది - మాట తోట మురిసిపోయి మల్లె పూలు విసిరింది
ఆమె శ్వాస తడిమింది - సెగలు తగిలి రేయి లేచి గజ్జె కట్టి ఆడింది
ఆమె చూపు గుచ్చింది - కవిత ముసుగులోకి దూరి గుండె అంగలార్చింది
ఆమె చేయి తగిలింది - ప్రాణమొచ్చి జ్ఞాపకాలు అల్లిబిల్లి తిరిగాయి
ఆమె తట్టి లేపింది - నిద్ర చెదిరి బద్ధకంగ మనసు మూగబోయింది



Monday, January 26, 2009

ఉదయం

తూర్పు కొండల మీదనించి కాంతి తీగల గాలమేసి
నిద్ర లేచిన పగలు, రాత్రి దుప్పటి లాగుతుంటే
ఒళ్ళుమండిన సూరీడు బద్ధకంగా నిద్ర లేచి
తన కోపము నింగి నిండా పరిచినట్టున్నాడు
భయపడ్డ పొద్దుతిరుగుడు చేలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి
గువ్వ పిట్టలు గూళ్ళనొదిలి తుర్రు మన్నాయి
అది చూసి తోటలో పూలన్ని గొల్లు మన్నాయి

ఉదయం

Sunday, January 25, 2009

మబ్బు దిండు చిట్లి నట్టు పత్తి పూల వాన నేడు

మబ్బు దిండు చిట్లి నట్టు పత్తి పూల వాన నేడు
వెన్న ముద్ద లెన్నో పూసె చెట్టు కొమ్మ లన్ని చూడు

వెన్నె లంత గుట్ట పోసి మిన్న కుండె నింగి రేడు
చల్ల దూది పింజ తోటి ఆట లాడె పిల్ల గాడు
అమ్మ చేతి చల్ది ముద్ద లోక మంత పెద్ద దయ్యె
నోట బెట్టి మింగ బోవ మాయ మయ్యె నేమి చెప్ప .. !! మబ్బు దిండు

వాడి బుగ్గ పూలు పూసె చేతి వేళ్ళు వంగి పోయె
ముక్కు ధార కారు డాయె నోటి పొగల ఆట లాయె
మంచు బంతి చేసి వాడు ఇళ్ళ పైకి రువ్వు డాయె
పిల్ల గుంపు లన్ని జేరి మంచు బొమ్మ చెక్కు డాయె .. !! మబ్బు దిండు

నేల బడ్డ వెన్నె లంత కాస్త కాస్త మాయ మైతె
చంటి గాడి కళ్ళ లోన పొర్లు కొచ్చె బాధ వాన
కారు ముక్కు పీల్చు కుంటు బుంగ మూతి పెట్టు కుంటు
ఎర్ర బుగ్గ మీద కారు వాడి గోడు చూస్తు ఉంటే ..

సంధ్య పొద్దు తోట లోన ఎర్ర మొగ్గ చెంప మీద
ముత్య మోటి వచ్చి నిల్చి ముద్దు పెట్ట మన్నట్టుండె ..!! మబ్బు దిండు

Saturday, January 24, 2009

అపరిచితులు

ఒకే దారిన పోతున్నాం
బ్రతుకు మూట భుజానేసుకుని
ఆశ వెలుగులో దార్లు వెతుకుతూ
అడియాశ మలుపులు వెనక వదులుతూ
తిరిగిన దారులు గుర్తు చేసుకుంటూ

ఒకే కాలాన్ని గడుపుతున్నాం
మన గతపు గంపల గాధలు పంచుకుంటూ
కొత్త కధలను అల్లుకుంటూ
తడబడు నడకలు సవిరించికుంటూ
ఒకరికి ఒకరు ఆధార మవుతూ

ఈ బంధానికి పేర్లు వెదికి
ఓడిన వారెందరో,
అలిసి ఆగిన వారెందరో
పేరు పెట్టి విరిగిన వారెందరో
పిలిచి దాని విరవటమెందుకు ?

మన బంధానికి పేరులొద్దు
ఒకరికి ఒకరు తోడుగా
ఎవరి గమ్యం వారు చేరుకుందామా ?
ఇలా కలిసి తిరిగిన అపరిచితులుగానే సాగి పోదామా ?
చివరికి మన గతాల్లోనే మిగిలి పోదామా ?
సమసి పోదామా ?


Friday, January 23, 2009

అష్టసఖులు

విడివడి మనమొక యుగమయె
భయమయమయె నాదు మనము
నిలకడ వదిలే, గడవక సమయమిపుడు
వడివడిగా నిన్ను జేర వచ్చితి చెలియా .. కలహాంతరికా

చేసిన తప్పును ఒప్పితి నప్పుడే
నిను నొప్పించిన బాధ నాకూ
నొప్పే సఖియా.. ఒప్పును చేయగ
నిప్పుడు ఒప్పించగ వచ్చినాను, చెప్పవె సుఖమా .....ఖండితా

ఎపుడొ వీడితి నిత్తరి, పరి విధముల
వగచె మనము సొగసరీ
పెరిగి పరితాపము గిరివలె
దరిజేరితి కరుణచూపు గడసరీ ... ప్రొషితపథిక

రాజును నేనని నేనన నా మనమున
నెన్నడు నిండిన నా రాణివి నీవని నేనన
నిజమే భామా !! మన మధ్యన వీణలు
మీటగ మరలితి నీ దరికి నేడు పదవే రాణీ ... స్వాధీనపథిక

తడబడు అధరపు తమకములద్దగ
అదిరెడి ఎడదకు స్థిరతను కూర్చగ
వేచిన కన్నుల తృప్తిని నింపగ
తమకము నిండిన తనువుతొ వచ్చితి లలనా ... వాసవసజ్జిక

విరహలతా పరిష్వంగనాలంకృత శిల్పవు
వాంచాశ్వాసావృత సంపూరిత శంఖవు
విరహాగ్నిజ్వలిత కామధూపావృత దీపవు
విరహోత్ఖంఠితవు మదాగమన కాక్షితవే బాలా..

వేళాయెను అదినిజమే నువుతాళలేవు అదియును నిజమే
కళగల కాంతవు కళ్ళకు నీలాలు ఏల తగదే భామా
విరహాన నేను మునిగి వడివడి వేళకు వస్తే,
ఆనాడు నే రాలేదని ఈనాడీ శిక్షలోద్దు విడవవె ఇంతీ ..... విప్రలబ్ధ

అదుపన్నది నీకు లేదు అలసట అది అసలులేదు
ఆరుబయట వేచి ఉండి ఆత్రంగా చూస్తావు
నీకేమో నేనే ప్రియుడు వేలల్లో నాకు ప్రియులు
నీ ఇచ్చము వచ్చి నపుడు రమ్మంటే తగున చెలియా ? ... అభిసారిక


viDivaDi manamoka yugamaye
bhayamayamaye naadu manamu
nilakaDa vadilE, gaDavaka samayamipuDu
vaDivaDigaa ninnu jEra vacciti celiyaa .. kalahaantarikaa

cEsina tappunu oppiti nappuDE
ninu noppincina baadha naakuu
noppE sakhiyaa.. oppunu cEyaga
nippuDu oppincaga vaccinaanu, ceppave sukhamaa .....khanDitaa

epuDo viiDiti nittari, pari vidhamula
vagace manamu O sogasarii
perigi paritaapamu girivale
darijEriti karuNacuupu O gaDasarii ... proshitapathika

raajunu nEnani nEnana naa manamuna
nennaDu ninDina naa raaNivi niivani nEnana
nijamE bhaamaa !! mana madhyana viiNalu
miiTaga maraliti nii dariki nEDu padavE raaNii ... swaadhiinapathika

taDabaDu adharapu tamakamuladdaga
adireDi eDadaku sthiratanu kuurcaga
vEcina kannula tRptini nimpaga
tamakamu ninDina tanuvuto vacciti lalanaa ... vaasavasajjika

virahalataa parishvanganaalankRta Silpavu
vaanchaaSvaasaavRta sampuurita Sankhavu
virahaagnijwalita kaamadhuupaavRta deepavu
virahOtkhanThitavu madaagamana kaakshitavE baalaa..

vELaayenu adinijamE nuvutaaLalEvu adiyunu nijamE
kaLagala kaantavu aa kaLLaku niilaalu Ela tagadE bhaamaa
virahaana nEnu munigi vaDivaDi vELaku vastE,
aanaaDu nE raalEdani iinaaDii SikshalOddu viDavave intii ..... vipralabdha

adupannadi niiku lEdu alasaTa adi asalulEdu
aarubayaTa vEci unDi aatramgaa cuustaavu
niikEmO nEnE priyuDu vElallO naaku priyulu
nii iccamu vacci napuDu rammanTE taguna celiyaa ? ... abhisaarika

చల్ల గాలి మోసుకొచ్చె నేల తడుపు గంధాన్ని

చల్ల గాలి మోసుకొచ్చె నేల తడుపు గంధాన్ని
పల్లె అంత సందడాయె చూడు దాని అందాన్ని

పురినిప్పి నెమలి నడిచె కురులిప్పి చెట్టులూగె
చుక్క పట్ట నోరుతెరిచి పిల్లలేమొ బయటకురికె
ఇంట బిడ్డ గుర్తు రాగ పరుగునొచ్చె పాల పిట్ట
నల్ల మబ్బు నింగిలోన సందడంత చూడవచ్చె !! చల్ల గాలి

విరగ బూసినప్పడాలు కోయు భామలక్కడ
సేదదీరు ఊరగాయ ఖైదుచేసిరిక్కడ
పంచెగుట్ట పొదివిపట్టి పిల్లగాని పరుగులు
గాదె మూతదొరకపోతె తాత చేయు చిందులు !! చల్ల గాలి

చినుకు లేమొ పందెమేసి ఒకటి ఒకటి నేల రాలె
చెంగు నెత్తి నెట్టుకుని పల్లె పడతి నాట్యమాడె
బసవ బండి దాన్నిచూసి తాళమేసె జోరులోన
ఆశపూసి రైతు నేడు మునిగిపోయె పాటలోన !! చల్ల గాలి

మడుగులోన గంతులేసి పిల్లగాళ్ళ ఆటలు
చూరు నుంచి నేల జారు వాననీటి నాట్యము
వెదురుపొదలు మొదలుపెట్టి ఈలనోటి పాటలు
నాట్లు వేయ రండి అంటు పోలిగాడి కేకలు !! చల్ల గాలి

తోకముడిచి వణికిపోతు చూరుకింద కుక్కలు
చెరువులోని బాతులెట్టె చెట్టుకింద గుంపులు
వంట ఇంట్లో పొయ్యి పక్క చేరిమూల్గె పిల్లి కూన
తనకేమీ పట్టనట్టు గానుగలోన తిరుగు ఎద్దు !! చల్ల గాలి

కప్పు పైకి పాకి పోయి రెల్లు గడ్డి కప్పేటోళ్ళు
నట్టింట్లో బిందెలోకి నీళ్ళు పట్టి పోసెటోళ్ళు
పార పట్టి తోటలోకి నీళ్ళ దారి పెట్టేటోళ్ళు
చుట్టగట్టి రచ్చబండ పిచ్చపాటి జెప్పేటోళ్ళు !!

చల్ల గాలి వెక్కిరించె హైటెక్కు జీవితాల్ని
అవ్వినేడు మరిచిపోయె పల్లె బ్రతుకు పరువాల్ని

పట్టణాల వీధి లోన నల్ల మట్టి తావి ఏది
కాంక్రీటు కొంపలోన రెల్లు గడ్డి వాసనేది
టీవి ముందు సోఫాలో రచ్చబండ చర్చలేవి
స్టీలుపొయ్యి మంటల్లో గాదె తిండి బలాలేవి !! చల్ల గాలి

Thursday, January 22, 2009

వేచి చూద్దాం - ఓబామా

తుస్సు మన్న బుస్సు బాంబు
పచ్చడైన పచ్చ నోటు
బీటలడ్డ కోట గోడ
భగ్గు మన్న ఆశ గడ్డ

ఓటు పోటు ఓడ పైన
మార్పు మాట లంగరేసి
తెల్ల కోట బుర్జు పైన
నల్ల రాజు ఎక్కె నేడు

నల్ల రాజో తెల్ల రాజో
రాజు కేమి లోటు రాదు
వారి ఆట లోన మంట
పేద జనం డొక్క కేగ

మార్పు మాయ నిజం ఐతే
అంత కన్న భాగ్య మేమి
కొంత కాలం వేచి చూస్తే
దాని భోగం వ్యక్త మౌలే

జారు కాలం చెప్ప బోదా
కొండ దూరం తగ్గ బోదా
ఉన్న సున్నం రాలు తుందో
లంకె బిందై పొర్లు తుందో

Wednesday, January 21, 2009

జ్ఞాపకం

నా గారాల పట్టి ఈరోజు ఎందుకో
గతంలో నుండి దోబూచు లాడుతుంది
కలల బంధనాలు తెంచుకుని
కవ్విస్తూ వాస్తవంలో తిరుగాడుతుంది
పట్టి బంధించలేని నిస్సహాయత
తన వెనకనే తిరుగుతూ వెక్కిరిస్తుంది

తను అందంగా ఆనందంగా తిరిగుతూ నవ్వించినా కవ్వించినా
అది నిజం కాదన్న నిజం ఆశ దీపాన్ని ఆర్పేందుకు చూసే చిరుగాలిలా
చెంపలని తడుతుంది చెమ్మ ముసుగు తనని తిరిగి దాచేస్తుంది

రంగుల అబద్ధాల గదుల్లో నేను కొట్టిన కేరింతలు
నిజం తెరలు తగిలి కేకలై ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి,
గుండె గోడల్లో లయలుగా ఇరుక్కుపోతున్నాయి

ఎందుకో ఈరోజు నా చిన్నారి గతం తలుపులు తీసి
మనసు ముంగిట్లో కేరింతలు కొడుతుంది
జ్ఞాపకాల మడుగులో చిందులేస్తుంది
కళ్ళల్లో కలల్ని ఒలక బోస్తుంది

తిరిగి తెరలవెనక ఆమె మాయమవుతుంది
అబద్దంగానైనా ఆశ ఆనందంగా ఆవులిస్తుంది
ఆదమరుస్తుంది